Inbeslagname auto: wanneer mag de politie uw voertuig meenemen en hoe krijgt u het terug?
De politie mag uw auto in beslag nemen als die kan dienen als bewijs, als de auto later verbeurd kan worden verklaard of als de auto dient als zekerheid voor een boete of schadevergoeding (artikel 94 en 94a Sv). Bent u het niet eens met het beslag, dan kunt u een klaagschrift indienen bij de rechtbank (artikel 552a Sv); de rechter beslist dan of u de auto terugkrijgt.
In dit artikel leest u wanneer beslag op een voertuig mogelijk is, hoe u de auto terug kunt krijgen, wanneer een rechter de auto verbeurd kan verklaren en wat dat financieel voor u betekent.
Op welke grond kan de politie uw auto in beslag nemen?
Het Wetboek van Strafvordering kent twee soorten strafrechtelijk beslag: het klassieke beslag van artikel 94 Sv en het conservatoire beslag van artikel 94a Sv. Het doel van het beslag bepaalt welke regels gelden.
Klassiek beslag (artikel 94 Sv)
Volgens artikel 94 Sv zijn voorwerpen vatbaar voor beslag als zij kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen of wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen. Ook voorwerpen die later verbeurd kunnen worden verklaard of aan het verkeer kunnen worden onttrokken, vallen hieronder.
Bij een ongeval kan de auto bijvoorbeeld in beslag worden genomen voor technisch onderzoek naar de remmen of de snelheid. Bij herhaalde verkeersdelicten kan het doel zijn dat de rechter de auto later verbeurd verklaart.
Conservatoir beslag (artikel 94a Sv)
Conservatoir beslag dient als zekerheid voor een latere betaling. Volgens artikel 94a lid 1 en 2 Sv kan dat bij verdenking van een misdrijf waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd, ter verhaal van die boete of van een ontnemingsmaatregel.
Voor een schadevergoedingsmaatregel voor het slachtoffer (artikel 36f Sr) is de drempel lager: een misdrijf waarvoor een geldboete van de vierde categorie kan worden opgelegd (artikel 94a lid 3 Sv). Dat kan spelen bij een ongeval met letsel of dodelijke afloop (artikel 6 WVW 1994).
Welke bevoegdheden de politie langs de weg verder heeft, leest u op onze pagina over toezicht en opsporing in het verkeer.
Bij welke verkeersdelicten komt beslag op de auto voor?
Beslag komt vooral voor bij herhaling, zoals meermaals rijden zonder rijbewijs, rijden tijdens een rijontzegging of herhaald rijden onder invloed. De auto is dan het voorwerp waarmee het feit is begaan.
Volgens artikel 33a lid 1 onder c Sr kunnen voorwerpen met behulp waarvan het feit is begaan verbeurd worden verklaard. De officier van justitie kan de auto daarom in beslag laten nemen met het oog op een latere verbeurdverklaring. Voor bestuurders die vaak in de fout gaan, hanteert het OM bovendien een strengere aanpak, zoals de recidiveregeling voor veelplegers in het verkeer.
Een eenmalige verkeersovertreding leidt in de regel niet tot beslag om verbeurdverklaring mogelijk te maken. Het beslag moet in verhouding staan tot het feit; de rechter toetst dat als u er bij uw klaagschrift om vraagt. Meer over rijden zonder geldig rijbewijs leest u in ons artikel over rijden zonder rijbewijs.
Beslag door het CJIB bij onbetaalde verkeersboetes
Los van het strafrecht kan het CJIB optreden als Mulder-boetes niet worden betaald. De WAHV regelt onder meer buitengebruikstelling van het voertuig (artikel 28b WAHV) en overbrenging en bewaring of een wielklem tot het bedrag is betaald (artikel 29 WAHV).
Wordt het voertuig twaalf weken na de bewaring niet opgehaald, dan kan het volgens artikel 29 WAHV worden verkocht, overgedragen of vernietigd. Deze route staat los van het beslag van artikel 94 Sv.
Hoe krijgt u uw auto terug?
Teruggave aan degene bij wie de auto in beslag is genomen, is de hoofdregel (artikel 116 lid 1 Sv). Zodra het strafvorderlijk belang het beslag niet meer vereist, moet de auto worden teruggegeven.
U kunt de officier van justitie eerst vragen de auto terug te geven. Wijst hij dat af of reageert hij niet, dan kunt u een klaagschrift indienen. Volgens de OM-Instructie inbeslagneming (2024I001) moet de officier steeds gemotiveerd beoordelen of er nog een grond voor het beslag is.
Hoe werkt een klaagschrift tegen beslag?
Met een klaagschrift vraagt u de rechtbank het beslag op te heffen en de auto aan u terug te geven. De grondslag is artikel 552a Sv.
Wie kan klagen en bij welke rechter?
Alleen een belanghebbende kan klagen. Dat is bijvoorbeeld degene bij wie de auto in beslag is genomen of iemand die stelt eigenaar te zijn, zoals een leasemaatschappij of een partner op wiens naam de auto staat.
Is er nog geen vervolging, dan dient u het klaagschrift in bij de rechtbank in het arrondissement waar het beslag is gelegd. Loopt de strafzaak al, dan is de rechter bevoegd die de zaak behandelt of het laatst heeft behandeld. Dat staat in de handreiking beklag tegen beslag van de Rechtspraak.
Binnen welke termijn?
Het klaagschrift moet zo spoedig mogelijk worden ingediend. Is de vervolging gestart, dan uiterlijk binnen drie maanden nadat de zaak is geëindigd.
Is er geen vervolging gestart, dan geldt volgens de handreiking van de Rechtspraak (versie 29 juli 2026) een uiterste termijn van twee jaar na de inbeslagneming. Wacht in de praktijk niet lang: hoe eerder u klaagt, hoe groter de kans dat de auto nog niet is verkocht.
Hoe toetst de rechter?
Bij klassiek beslag beoordeelt de rechter of het belang van strafvordering zich verzet tegen teruggave. Gaat het om verbeurdverklaring, dan wordt het beslag alleen opgeheven als het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter de auto later verbeurd zal verklaren.
De rechter beslist niet over uw schuld in de strafzaak. Proportionaliteit en subsidiariteit toetst hij alleen als u die zelf aanvoert. Verklaart de rechter het klaagschrift gegrond, dan volgt in de regel een bevel tot teruggave.
Wanneer verklaart de rechter de auto verbeurd?
Verbeurdverklaring betekent dat de auto definitief eigendom wordt van de Staat. De rechter kan die bijkomende straf opleggen bij een veroordeling wegens enig strafbaar feit (artikel 33 lid 1 Sr).
Volgens artikel 33a lid 1 Sr gaat het onder meer om voorwerpen die aan de veroordeelde toebehoren en waarmee het feit is begaan. Volgens artikel 33 lid 2 Sr is artikel 24 Sr van overeenkomstige toepassing. De rechter houdt dan rekening met uw draagkracht.
Wat als de auto van iemand anders is?
Is de auto niet van de veroordeelde, dan kan verbeurdverklaring alleen als de eigenaar wist of redelijkerwijs kon vermoeden dat de auto voor het strafbare feit werd gebruikt (artikel 33a lid 2 Sr).
Dat is van belang bij een leaseauto, een bedrijfsauto of een auto van een familielid. De eigenaar kan in zo’n geval ook zelf een klaagschrift indienen als belanghebbende.
Welke financiële gevolgen heeft beslag?
Bij verbeurdverklaring verliest u de auto en de waarde ervan. Verplichtingen uit een lening of leasecontract vervallen daar niet automatisch door; dat hangt af van uw contract.
Kan de auto niet worden bewaard, dan kan het OM die laten verkopen. Volgens artikel 117 lid 4 Sv rust het beslag daarna op de opbrengst. Wordt het beslag later opgeheven, dan krijgt u in dat geval de opbrengst terug in plaats van de auto. Volgens de OM-instructie mag de bewaarder een voorwerp na twee jaar in depot vernietigen of vervreemden (artikel 118 lid 3 Sv).
Wat kunnen wij voor u doen bij beslag op uw auto?
- Wij stellen vast op welke grond de auto in beslag is genomen: artikel 94 Sv, artikel 94a Sv of de WAHV.
- Wij vragen de officier van justitie om teruggave van de auto.
- Wij stellen het klaagschrift op en dienen het in bij de bevoegde rechtbank.
- Wij lichten uw standpunt toe tijdens de behandeling in raadkamer.
- Wij voeren verweer tegen een gevorderde verbeurdverklaring in de strafzaak, bijvoorbeeld op grond van uw draagkracht.
- Wij staan een eigenaar die geen verdachte is bij, zoals een partner of bedrijf.
Samenvatting
- Beslag op een auto kan als bewijs, voor latere verbeurdverklaring (artikel 94 Sv) of als zekerheid voor betaling (artikel 94a Sv).
- Teruggave is de hoofdregel zodra het beslag niet meer nodig is (artikel 116 Sv).
- Met een klaagschrift (artikel 552a Sv) kunt u de rechter om teruggave vragen.
- Verbeurdverklaring kan bij een veroordeling, met aandacht voor uw draagkracht (artikel 33 en 33a Sr).
- Een auto van een ander kan alleen verbeurd worden verklaard als die eigenaar het gebruik kon vermoeden.
Veelgestelde vragen over inbeslagname van een auto
Kan het OM de auto aan iemand anders teruggeven?
Ja, als een ander redelijkerwijs als rechthebbende kan worden aangemerkt (artikel 116 lid 3 Sv). Het OM kondigt dat aan; volgens de handreiking van de Rechtspraak heeft degene bij wie de auto in beslag is genomen dan veertien dagen om daartegen te klagen.
Mag de politie mijn auto meenemen als mijn rijbewijs wordt ingevorderd?
Dat is geen beslag. Volgens de OM-Instructie inzake de invordering van rijbewijzen (2022I004) kan de politie de auto onder toezicht stellen als er geen andere bestuurder beschikbaar is. Waar een wegsleepregeling geldt, kan de auto in bewaring worden gesteld.
Wat als mijn auto al is verkocht terwijl mijn klaagschrift loopt?
Dan rust het beslag op de opbrengst (artikel 117 lid 4 Sv). Wordt uw klaagschrift gegrond verklaard, dan gaat het in dat geval om teruggave van de opbrengst.
Vragen over uw zaak?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.
