Alcoholslot: waarom het werd afgeschaft en wat de stand is in november 2026
In november 2026 kan in Nederland geen alcoholslot worden opgelegd, niet door het CBR en niet door de rechter. Het alcoholslotprogramma bestond van 2011 tot 2015 en is in 2021 uit de wet gehaald; een nieuw wetsvoorstel is nog niet ingediend.
De politiek wil het alcoholslot wel terug, nu via het strafrecht. De Tweede Kamer nam daarover op 27 oktober 2026 nog een motie aan. In dit artikel leest u hoe het alcoholslotprogramma werkte, waarom het stopte en wat de stand van zaken is op 4 november 2026.
Wat is een alcoholslot?
Een alcoholslot is een blaasapparaat dat in de auto wordt ingebouwd. De auto start alleen als de bestuurder eerst blaast en geen of weinig alcohol in de adem heeft.
In Nederland was het alcoholslot onderdeel van een programma van het CBR, met begeleiding en een beperkt rijbewijs. Het was een bestuursrechtelijke maatregel, geen straf. Dat onderscheid bleek later beslissend.
Hoe werkte het alcoholslotprogramma van 2011 tot 2015?
Het alcoholslotprogramma (ASP) gold vanaf 1 december 2011 (Staatsblad 2011, 527). Het CBR legde het op grond van artikel 132b WVW 1994 en artikel 17 van de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011 op.
- Bij een alcoholgehalte van 570 tot 785 µg/l adem (1,3 tot 1,8 ‰).
- Voor beginnende bestuurders bij 435 tot 785 µg/l adem (1,0 tot 1,8 ‰).
- Bij weigering van het ademonderzoek.
- Bij drie processen-verbaal voor rijden onder invloed binnen vijf jaar.
Het CBR verklaarde het rijbewijs dan ongeldig, behalve voor categorie AM. De bestuurder kreeg een rijbewijs B dat alleen gold voor een auto met alcoholslot. Wie niet deelnam, kon volgens artikel 97 lid 5 Reglement rijbewijzen tot vijf jaar geen nieuw rijbewijs krijgen.
Waarom heeft de Raad van State het alcoholslotprogramma geschrapt?
Op 4 maart 2015 verklaarde de Raad van State artikel 17 van de regeling onverbindend (ECLI:NL:RVS:2015:622). De reden was strijd met het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4 lid 2 Algemene wet bestuursrecht.
De regeling liet het CBR geen ruimte voor persoonlijke omstandigheden. De Raad van State wees op kosten van ongeveer € 5.000 over twee jaar, op bestuurders zonder eigen auto en op beroepen waarin men in verschillende auto’s moet rijden. Voor die groepen kwam het programma in feite neer op vijf jaar zonder rijbewijs.
Speelde dubbele bestraffing ook een rol?
Ja. De Raad van State noemde de samenloop van het ASP met strafvervolging voor hetzelfde feit problematisch. Hij verwees daarbij naar een arrest van de Hoge Raad van 3 maart 2015, waarin die samenloop centraal stond.
Wat legt het CBR sinds 2015 op in plaats van het alcoholslot?
Sinds de uitspraak legt het CBR geen alcoholslotprogramma meer op. In plaats daarvan volgt de cursus alcohol en verkeer of, bij hogere waarden en herhaling, een onderzoek naar de geschiktheid.
De Wet van 7 april 2021 (Staatsblad 2021, 197) haalde het ASP per 24 april 2021 uit de Wegenverkeerswet 1994. De artikelen 132b tot en met 132g WVW 1994 zijn sindsdien vervallen. De huidige maatregelen leest u bij de EMA-cursus en het onderzoek naar de geschiktheid.
Komt het alcoholslot terug?
Dat is nog niet beslist. Het kabinet werkt een terugkeer in het strafrecht uit, maar er ligt op 4 november 2026 geen wetsvoorstel bij de Tweede Kamer.
Welke stappen zijn er sinds 2025 gezet?
- Begin maart 2025 nam de Tweede Kamer een motie van het toenmalige lid Veltman aan om het alcoholslot zo snel mogelijk terug te brengen.
- In de brief van 4 december 2025 (Kamerstuk 29 398, nr. 1192) meldde het kabinet dat de route via het bestuursrecht was afgevallen. De minister van Justitie en Veiligheid koos voor uitwerking in het strafrecht. Er was nog geen financiële dekking.
- In een verzamelbrief van 7 mei 2026 stond dat er nog geen wetsvoorstel was. De uitvoeringsgevolgen werden toen in kaart gebracht. De kosten werden geschat op enkele miljoenen tot enkele tientallen miljoenen euro per jaar.
- Op 2 juli 2026 diende het lid Van Leijen een motie in (Kamerstuk 29 398, nr. 1246). Die vraagt de Raad van State om advies over een terugkeer via het bestuursrecht.
- Op 27 oktober 2026 nam de Tweede Kamer de motie-Mutluer aan (Kamerstuk 36 585, nr. 10). Die verzoekt de regering het alcoholslot voortvarend een wettelijke plek te geven.
Wordt het alcoholslot een straf die de rechter oplegt?
Dat is de richting die het kabinet heeft gekozen, maar de uitwerking is niet bekend. Een wettekst over het alcoholslot als straf of maatregel van de rechter is nog niet gepubliceerd.
Daarom is niet bekend voor wie het gaat gelden, hoe lang en wie de kosten draagt. Wij werken dit artikel bij zodra er een wetsvoorstel ligt.
Wat verandert er wel bij rijden onder invloed?
Op 27 oktober 2026 nam de Tweede Kamer de Wet verbetering aanpak rijden onder invloed (Kamerstuk 36 586) aan. Volgens de memorie van toelichting vervalt daarmee de recidiveregeling van artikel 123b WVW 1994. De rechter krijgt meer mogelijkheden rond de rijontzegging.
Bij de stemming zijn onder meer amendementen aangenomen over ongeldigverklaring bij een dodelijk ongeval en een ontzegging tot 30 jaar of levenslang. Een alcoholslot staat niet in deze wet. De Eerste Kamer moet het voorstel nog behandelen. Meer over de huidige straffen leest u bij straffen en maatregelen.
Is de alcoholmeter hetzelfde als een alcoholslot?
Nee. Het wetsvoorstel Alcoholmeter (Kamerstuk 36 585), ook aangenomen op 27 oktober 2026, regelt een enkelband die alcoholgebruik meet. Die is bedoeld voor mensen die na een misdrijf waarbij alcohol een rol speelde een alcoholverbod van de rechter krijgen.
De alcoholmeter controleert dus een drinkverbod en blokkeert geen auto. Ook dit voorstel ligt nog bij de Eerste Kamer.
Wat betekent dit nu voor u?
Wordt u nu aangehouden voor rijden onder invloed, dan gelden de regels die nu van kracht zijn. U krijgt te maken met de strafzaak bij het OM of de rechter en met een maatregel van het CBR.
Een alcoholslot kan op dit moment niet als alternatief worden aangeboden of opgelegd. Er is ook geen wettelijke regeling waarin vrijwillig inbouwen leidt tot een kortere rijontzegging of een lichtere CBR-maatregel. Een overzicht van de straffen leest u bij rijden onder invloed.
Samenvatting
- Het alcoholslotprogramma van het CBR gold van 1 december 2011 tot de uitspraak van de Raad van State van 4 maart 2015.
- De wettelijke basis is per 24 april 2021 vervallen (Staatsblad 2021, 197).
- Het kabinet werkt een terugkeer via het strafrecht uit, maar op 4 november 2026 is er geen wetsvoorstel.
- De Tweede Kamer vroeg op 27 oktober 2026 opnieuw om een wettelijke regeling.
- Op dit moment kan niemand u een alcoholslot opleggen.
Veelgestelde vragen over het alcoholslot
Kan de rechter mij nu een alcoholslot opleggen?
Nee. De wet kent op 4 november 2026 geen alcoholslot als straf of maatregel. De rechter kan wel een geldboete, taakstraf, gevangenisstraf of rijontzegging opleggen.
Krijg ik iets terug als mij vroeger een alcoholslotprogramma is opgelegd?
Volgens de Raad van State betekent de uitspraak van 2015 niet dat onherroepelijke besluiten of uitspraken worden herzien. Het CBR was niet verplicht die oude besluiten opnieuw te beoordelen.
Wanneer komt het nieuwe alcoholslot er?
Dat is niet bekend. Eerst moet het kabinet een wetsvoorstel indienen, daarna moeten de Tweede en de Eerste Kamer het aannemen. Er is nog geen datum genoemd.
Vragen over uw zaak?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.
