Bellen achter het stuur: wat is verboden, wat kost de boete en wanneer volgt een strafzaak?
Volgens artikel 61a RVV 1990 mag u tijdens het rijden geen mobiel elektronisch apparaat vasthouden, zoals een telefoon of tablet; dat geldt sinds 1 juli 2019 ook op de fiets. Bedienen van een telefoon die in een houder zit, is niet verboden, maar veroorzaakt u daardoor gevaar of een ongeval, dan kunt u alsnog strafrechtelijk worden vervolgd op grond van artikel 5 of 6 WVW 1994.
Hieronder leggen wij uit wat precies onder het verbod valt, wat de boete in 2026 is, hoe het zit met stilstaan in de file en wat er gebeurt als het telefoongebruik tot een ongeval leidt.
Wat verbiedt artikel 61a RVV 1990 precies?
Het verbod gaat over vasthouden, niet over bellen of appen als zodanig. Artikel 61a RVV 1990 verbiedt degene die een voertuig bestuurt om tijdens het rijden een mobiel elektronisch apparaat vast te houden dat gebruikt kan worden voor communicatie of informatieverwerking.
Onder een mobiel elektronisch apparaat valt in elk geval een mobiele telefoon, een tablet en een mediaspeler. Sinds de wijziging van 1 juli 2019 (Staatsblad 2019, 237) geldt het verbod voor bestuurders van alle voertuigen. Dat betekent: auto, motor, bromfiets, fiets en ook tram.
Handsfree bellen via een headset of de auto is dus toegestaan. Volgens de toelichting bij de wijziging valt ook een smartwatch om de pols niet onder vasthouden.
Wanneer is er sprake van “vasthouden”?
Vasthouden betekent volgens de totstandkomingsgeschiedenis het apparaat in de hand houden of tussen oor en schouder klemmen. De rechtspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat in hoger beroep over Mulder-boetes oordeelt, heeft dat verder ingevuld.
- Een telefoon in een houder bedienen is geen vasthouden (ECLI:NL:GHARL:2018:2186).
- Een telefoon op schoot of op het been is geen vasthouden (ECLI:NL:GHARL:2021:7637).
- Een telefoon die met een constructie aan de pols vastzit, is wel vasthouden, aldus de toelichting op de wijziging van 2019.
- Een handsfree oortje continu tegen het oor drukken is wel vasthouden; incidenteel een knopje op het snoer indrukken niet.
In mei 2026 oordeelde hetzelfde hof dat een telefoon die in een houder zit en met de hand wordt omsloten, wel wordt vastgehouden. Het ging om een uitspraak van 13 mei 2026 (zaaknummer 200.356.666/01). De grens ligt dus bij de fysieke handeling: het enkele aanraken van het scherm in de houder mag, de telefoon in de houder vastpakken niet.
Wat is de boete voor bellen achter het stuur in 2026?
In 2026 is de boete voor het vasthouden van een telefoon in de auto € 440, plus administratiekosten. Op de fiets is de boete € 170 voor bestuurders van 16 jaar en ouder.
Het gaat om een administratieve sanctie onder de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv, ook wel Wet Mulder). U krijgt de beschikking van het CJIB. Het OM zet daarnaast zogenoemde focusflitsers in, camera’s die een bestuurder met een telefoon in de hand herkennen. Een boa van het CJIB beoordeelt elke foto voordat de boete naar de kentekenhouder gaat.
Omdat het een Mulder-feit is, volgt er geen strafrechtelijke veroordeling en geen rijontzegging. Dat verandert als uw rijgedrag gevaarlijk was of tot een ongeval leidde, zoals hieronder blijkt.
Mag u de telefoon vasthouden als u stilstaat in de file of voor een verkeerslicht?
Het verbod geldt “tijdens het rijden”. Volgens de toelichting bij artikel 61a RVV 1990 mag wie geparkeerd staat of met het voertuig stilstaat, de telefoon wel in de hand gebruiken.
Een rijdende file valt wel onder het verbod, ook als die heel langzaam rijdt. De regelgever heeft een voorstel om telefoneren in een rijdende file toe te staan uitdrukkelijk afgewezen. Een auto die stapvoets vooruit rolt, noemt de toelichting een grensgeval.
In de praktijk is de vraag of u stilstond of reed vaak een kwestie van bewijs. De verklaring van de agent weegt daarbij zwaar. Een rechtbank oordeelde in 2024 dat een enkele ontkenning tegenover een duidelijke en concrete verklaring van de verbalisant te summier is (ECLI:NL:RBZWB:2024:7869).
Wat als u door telefoongebruik een ongeval veroorzaakt?
Dan gaat het niet meer om een boete, maar om een strafzaak. Veroorzaakt u door schuld een ongeval met lichamelijk letsel of een dodelijke afloop, dan overtreedt u artikel 6 WVW 1994.
De maximumstraf staat in artikel 175 WVW 1994. Bij schuld is dat drie jaar gevangenisstraf bij een dodelijk slachtoffer en anderhalf jaar bij letsel. Oordeelt de rechter dat u roekeloos reed, dan zijn de maxima zes jaar en drie jaar. Daarnaast kan de rechter volgens artikel 179 WVW 1994 een rijontzegging tot vijf jaar opleggen.
Roekeloosheid is de zwaarste vorm van schuld. De rechter kijkt naar alle omstandigheden samen, zoals hoe lang u op uw telefoon keek, de snelheid en de verkeerssituatie. Telefoongebruik kan zo meewegen in de vraag of er schuld of roekeloosheid is. Meer hierover leest u in ons artikel over artikel 6 WVW. Voor de civiele schade is aansprakelijkheid op grond van artikel 185 WVW van belang.
Kunt u ook zonder ongeval worden vervolgd?
Ja. Het OM wijst erop dat gevaarlijk verkeersgedrag door een telefoon, bijvoorbeeld op schoot, strafbaar blijft op grond van artikel 5 WVW 1994. Daarvoor kan de politie een proces-verbaal opmaken.
Artikel 5 WVW 1994 verbiedt gedrag dat gevaar of hinder op de weg veroorzaakt. Ook het bedienen van een telefoon in een houder kan daaronder vallen als het rijgedrag daardoor evident gevaarlijk wordt. Bij een overtreding van artikel 5 kan de rechter een ontzegging tot twee jaar opleggen (artikel 179 lid 2 WVW 1994). Zie ook ons artikel over gevaarlijk rijgedrag.
Hoe gaat u in beroep tegen een boete voor telefoongebruik?
Tegen een Mulder-boete stelt u eerst beroep in bij de officier van justitie, binnen zes weken na de dagtekening van de beschikking (artikel 6 Wahv). Bij een boete van een focusflitser gaat dat beroep naar het Parket CVOM.
Wijst de officier uw beroep af, dan kunt u naar de kantonrechter. Daarna is in de meeste gevallen hoger beroep mogelijk bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Om in beroep te gaan moet u in de regel eerst het boetebedrag als zekerheid betalen.
Wat kunnen wij voor u doen bij bellen achter het stuur?
- Wij beoordelen of de gedraging onder “vasthouden” valt volgens de rechtspraak van het hof.
- Wij vragen de foto’s of het proces-verbaal op en toetsen de waarneming.
- Wij stellen het beroep bij de officier van justitie of de kantonrechter op.
- Wij staan u bij als een ongeval met telefoongebruik tot een strafzaak op grond van artikel 6 WVW 1994 leidt.
- Wij bepleiten bij de rechter dat er geen sprake is van roekeloosheid, als de feiten daartoe aanleiding geven.
Samenvatting
- Artikel 61a RVV 1990 verbiedt het vasthouden van een mobiel apparaat tijdens het rijden, sinds 1 juli 2019 ook op de fiets.
- De boete in 2026 is € 440 in de auto en € 170 op de fiets, plus administratiekosten.
- Bedienen in een houder mag, maar de telefoon in de houder vastpakken is volgens het hof wel vasthouden.
- Stilstaan is geen rijden; een langzaam rijdende file wel.
- Bij gevaar of een ongeval kan vervolging volgen op grond van artikel 5 of 6 WVW 1994.
Veelgestelde vragen over bellen achter het stuur
Mag ik mijn telefoon gebruiken als navigatie?
Ja, zolang de telefoon in een houder zit en u hem niet vasthoudt. Volgens de toelichting bij artikel 61a RVV 1990 mag u een telefoon in een houder gebruiken om te navigeren of muziek te luisteren.
Krijg ik de boete als kentekenhouder ook als iemand anders reed?
Bij een focusflitser gaat de boete naar de kentekenhouder. Onder de Wahv is de kentekenhouder in de regel aansprakelijk voor de boete, ook als een ander reed.
Geldt het verbod ook voor een speed pedelec of e-bike?
Ja. Het verbod van artikel 61a RVV 1990 geldt sinds 1 juli 2019 voor iedereen die een voertuig bestuurt, dus ook voor fietsers met trapondersteuning en bestuurders van een speed pedelec.
Vragen over uw zaak?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.
