Odmowa poddania się badaniu alkomatem: dlaczego jest karalna i jakiej kary żąda Prokuratura
Odmowa poddania się badaniu alkomatem jest odrębnym przestępstwem podlegającym karze i przestępstwem, nawet jeśli nie spożywałeś alkoholu. Nie musisz współpracować, jeśli dmuchanie w alkomat jest dla Ciebie niepożądane z określonych powodów medycznych, ale w takim przypadku policja może zlecić badanie krwi.
Prokuratura żąda grzywny w wysokości 1000 euro i dziewięciomiesięcznego zakazu prowadzenia pojazdów za pierwszą odmowę doświadczonego kierowcy. Nie jest to najsurowsza kategoria, ale jest wyższa niż w przypadku często mierzonych poziomów alkoholu we krwi. W tym artykule dowiesz się, jakie są wymagania prawne, jakiej kary możesz się spodziewać i jak to się ma do prawa do milczenia.
Czy muszę poddać się badaniu alkomatem?
Tak, jeśli policja nakaże ci to zrobić. Zgodnie z Artykuł 163 ust. 1 i 2 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym (WVW 1994) Jeśli podejrzewasz, że prowadziłeś pojazd pod wpływem alkoholu, musisz dmuchnąć w alkomat i postępować zgodnie z instrukcjami funkcjonariusza.
Obowiązek ten dotyczy każdego kierowcy pojazdu, w tym rowerzysty. Niezastosowanie się do poleceń funkcjonariusza również podlega art. 163 ust. 2. O uprawnieniach policji podczas kontroli można przeczytać na stronie: Nadzór i detekcja ruchu.
Co się dzieje w przypadku odmowy poddania się badaniu alkomatem?
Jeśli badanie alkomatem okaże się nieskuteczne, policja może poprosić Cię o wyrażenie zgody na badanie krwi (art. 163 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.). Dotyczy to również sytuacji, gdy badanie alkomatem nie jest wymagane ze względów medycznych lub istnieje podejrzenie obecności narkotyków.
W przypadku braku zgody prokurator lub zastępca prokuratora może zarządzić badanie krwi (art. 163 ust. 5). W takim przypadku jesteś zobowiązany do współpracy (art. 163 ust. 6). Próbkę krwi pobierze lekarz lub pielęgniarka. Odmowa wykonania tego polecenia również podlega karze.
Dlaczego odmowa jest sama w sobie karalna?
Prawo uznaje nieprzestrzeganie nakazu za odrębne przestępstwo. Zgodnie z artykułem 176 ust. 5 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r., naruszenie artykułu 163 ust. 2, 6 i 7 podlega karze pozbawienia wolności do trzech miesięcy lub grzywnie trzeciej kategorii.
Zgodnie z artykułem 178 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r. jest to wykroczenie. Dodatkowo sędzia może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do pięciu lat (art. 179 ust. 1). Prokuratura nie musi zatem udowadniać, że spożyłeś zbyt dużo alkoholu.
Jakiej kary za odmowę żąda Prokuratura?
Prokuratura stosuje Wytyczne dotyczące ścigania prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu i/lub narkotyków oraz prowadzenia pojazdu w okresie zakazu prowadzenia pojazdów (2019R013Obowiązuje ona od 1 stycznia 2020 r., a odmowa jest wymieniona jako osobna reguła w tabelach.
| Sytuacja | Żądanie Prokuratury dotyczące wyroku (Tabela 1A, doświadczony kierowca) |
|---|---|
| Pierwszy raz | Kara grzywny w wysokości 1000 euro i 9-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów bezwarunkowy |
| Jeden nawrót w ciągu 5 lat | 40 godzin prac społecznych, 1 tydzień pozbawienia wolności w zawieszeniu i 10-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów lub 1 tydzień pozbawienia wolności bezwarunkowej i 10-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów |
| Wielokrotna recydywa | 80 godzin prac społecznych, 2 tygodnie pozbawienia wolności w zawieszeniu i 10-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów lub 2 tygodnie bezwarunkowego pozbawienia wolności i 10-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów |
W przypadku początkujących kierowców wytyczne odnoszą się do tej samej tabeli. W przypadku motoroweru wymóg zaczyna się od 750 euro i siedmiomiesięcznego zakazu prowadzenia pojazdów; w przypadku roweru – od 250 euro. Sędzia nie jest związany tym wymogiem.
Czy kara jest równa najwyższej kategorii?
Nie. Wymóg pierwszej odmowy jest zgodny ze skalą IX dyrektywy, która dotyczy stężeń od 870 do 945 µg/l (około 2 promili). Najwyższa skala, zaczynająca się od 1500 µg/l, wiąże się z wymogiem 100 godzin prac społecznych i 22-miesięcznym zakazem prowadzenia pojazdów.
Odmowa nie skutkuje zatem karą niższą niż badanie alkomatem na wysoki poziom alkoholu we krwi. Osoby, które piły niewiele alkoholu, często otrzymują surowszy wyrok za odmowę niż ten, który skutkowałby badaniem alkomatem. Przegląd kar w zależności od poziomu alkoholu we krwi można znaleźć na stronie jazda pod wpływem.
Jakie są konsekwencje dla Twojego prawa jazdy?
Oprócz postępowania karnego, CBR wszczyna postępowanie. Jedna odmowa badania alkomatem prowadzi do EMA, kursu dotyczącego alkoholu i ruchu drogowego (art. 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie środków dotyczących umiejętności i sprawności kierowania pojazdami z 2011 r.). W 2026 r. koszt wyniesie 1197 euro; patrz kurs EMA.
Jeśli w ciągu pięciu lat zostałeś aresztowany więcej niż raz, odmowa może skutkować badaniem zdolności do kierowania pojazdami (art. 23 ust. 1 lit. c). Odmowa jest również zaliczana do systemu recydywy określonego w art. 123b ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. System ten unieważnia prawo jazdy z mocy prawa po drugim skazaniu w ciągu pięciu lat.
Czy nowe prawo coś zmieni?
Możliwe. 27 października 2026 r. Izba Reprezentantów przyjęła ustawę o usprawnieniu walki z prowadzeniem pojazdów pod wpływem alkoholu (dokument parlamentarny 36 586). Zgodnie z uzasadnieniem, ustawa ta znosi przepis o recydywie zawarty w artykule 123b ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. i przyznaje sędziemu więcej środków w zakresie pozbawienia prawa jazdy.
Senat musi jeszcze rozpatrzyć tę propozycję. W związku z tym obecne przepisy będą nadal obowiązywać 4 listopada 2026 r.
Kiedy nie trzeba wykonywać badania alkomatem ze względów medycznych?
Zgodnie z artykułem 163 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r. obowiązek ten wygasa, jeżeli jest prawdopodobne, że dmuchanie w urządzenie jest dla Ciebie niepożądane z określonych względów medycznych. Dotyczy to przyczyny medycznej, która sprawia, że sama czynność dmuchania w urządzenie jest niepożądana, a nie ogólnego sprzeciwu.
Nie zwalnia cię to z obowiązku przeprowadzenia śledztwa. Policja może wówczas zażądać zgody na badanie krwi i w razie potrzeby je zarządzić (art. 163 ust. 4 i 5).
Jaki jest związek prawa do zachowania milczenia z obowiązkiem dmuchnięcia w alkomat?
Nie masz obowiązku składania zeznań, ale musisz współpracować w śledztwie. Prawo do milczenia na podstawie art. 29 Kodeksu postępowania karnego ma zastosowanie do pytań zadawanych w charakterze podejrzanego. Dmuchnięcie w alkomat lub pobranie krwi nie jest zeznaniem.
Sąd Najwyższy orzekł, że nakaz przeprowadzenia badania krwi nie jest równoznaczny z przesłuchaniem (HR 27 listopada 2012 r., ECLI:NL:HR:2012:BY1220W związku z tym nie masz prawa skonsultować się z prawnikiem przed podjęciem tej decyzji. Możesz jednak zachować milczenie na temat ilości wypitego alkoholu. Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronie obowiązki i współpraca.
Czy błąd policji może być powodem odmowy?
Nie automatycznie. W przypadku, gdy policja nie zażądała badania alkomatem, lecz natychmiast zleciła badanie krwi, wyrok skazujący za odmowę został utrzymany w mocy. Sąd Apelacyjny jedynie stwierdził zaniechanie (HR 17 grudnia 2019 r., ECLI:NL:HR:2019:1984). Błędy formalne oceniane są na podstawie art. 359a Kodeksu postępowania karnego.
Co możemy dla Ciebie zrobić w przypadku podejrzenia odmowy?
- Sprawdzamy, czy zlecenie wykonania badania alkomatem lub badania krwi zostało wydane zgodnie z prawem.
- Oceniamy, czy można udowodnić istnienie przyczyny medycznej w rozumieniu art. 163 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.
- Przygotujemy wspólnie z Państwem rozprawę przed Prokuratorem Generalnym lub Sądem Policji.
- Kwestionujemy długość i czas trwania wnioskowanego zakazu prowadzenia pojazdów.
- Postępujemy zgodnie z procedurą CBR i w razie konieczności składamy sprzeciw.
Streszczenie
- Odmowa poddania się badaniu alkomatem lub zleconemu badaniu krwi jest wykroczeniem (art. 163 w związku z art. 176 ust. 5 i art. 178 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.).
- Prokuratura żąda za pierwszą odmowę kary 1000 euro i dziewięciomiesięcznego zakazu prowadzenia pojazdów, co odpowiada skali IX.
- Z przyczyn medycznych można zrezygnować z ćwiczeń oddechowych, ale nie z badania krwi.
- W przypadku odmowy CBR w każdym przypadku stosuje EMA.
- Możesz zachować milczenie, ale musisz współpracować w śledztwie.
Często zadawane pytania dotyczące odmowy wykonania badania alkomatem
Czy dostanę łagodniejszy wyrok, jeśli odmówię, zamiast dmuchać?
Zazwyczaj nie. Wymaganie odmowy wynosi około 2 promile. Dopiero przy wyższych wartościach po pomiarze wymagania stają się bardziej rygorystyczne.
Co zrobić, jeśli po wypadku stracę przytomność?
W takim przypadku lekarz lub pielęgniarka może pobrać od Ciebie próbkę krwi za zgodą Prokuratora Generalnego lub Zastępcy Prokuratora Generalnego (art. 163 ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.). Krew zostanie zbadana dopiero po wyrażeniu przez Ciebie zgody. W razie potrzeby policja wezwie Cię do współpracy. W przypadku odmowy próbka zostanie zniszczona, a odmowa będzie karana (art. 176 ust. 5).
Czy dotyczy to również osób poniżej 18 roku życia?
Tak, ale od 1 października 2026 roku Prokuratura Generalna stosuje osobne wytyczne dla nieletnich (2026R004). Przewidują one 60 godzin prac społecznych i ośmiomiesięczny zakaz prowadzenia pojazdów za odmowę prowadzenia pojazdu.
Masz pytania dotyczące Twojej sprawy?
Wyślij nam e-mail z kilkoma zdaniami wyjaśniającymi, czego dotyczy Twoje pytanie, za pośrednictwem info@lawandmore.nlPoinformujemy Cię, czy możemy Ci pomóc i jakie są dalsze kroki.
Niniejszy artykuł zawiera ogólne informacje i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji.
