Jazda pod wpływem alkoholu: jakie są ograniczenia i jakiej kary można się spodziewać?
Prowadzisz pojazd pod wpływem alkoholu, jeśli w wydychanym powietrzu znajduje się ponad 220 mikrogramów alkoholu na litr lub we krwi ponad 0,5 promila (art. 8 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.). Dla początkujących kierowców i osób prowadzących pojazd bez prawa jazdy limit jest niższy: 88 mikrogramów na litr lub 0,2 promila (art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.).
Wysokość kary zależy przede wszystkim od poziomu kary oraz wcześniejszych przypadków w ciągu ostatnich pięciu lat. Poniżej dowiesz się, jakiej kary żąda Prokuratura Generalna (OM) zgodnie ze swoimi wytycznymi, kiedy otrzymasz nakaz zapłaty kary w trybie doraźnym oraz kiedy sędzia podejmie decyzję. Wyjaśniamy również, kiedy prawo jazdy zostaje cofnięte i co dodatkowo może zrobić CBR.
Czego dokładnie zabrania artykuł 8 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.?
Artykuł 8 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 roku zabrania prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu, narkotyków lub leków. Ustawa określa limity dla alkoholu i szeregu narkotyków, a także ogólną normę dla innych substancji.
- Artykuł 8, ust. 1: Nie wolno prowadzić pojazdu pod wpływem substancji, o której wiesz lub powinieneś rozsądnie wiedzieć, że może upośledzać Twoją zdolność prowadzenia pojazdów. Dotyczy to również leków.
- Artykuł 8, paragraf 2: dopuszczalna zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wynosi 220 µg/l, a we krwi 0,5 promila w przypadku doświadczonych kierowców.
- Artykuł 8, ust. 3 i 4: dolna granica 88 µg/l lub 0,2 promila dla kierowców początkujących i osób prowadzących pojazd mechaniczny bez prawa jazdy.
- Artykuł 8, ust. 5: stałe wartości graniczne dla narkotyków takich jak marihuana, kokaina i amfetamina od 1 lipca 2017 r.
Zakaz dotyczy wszystkich pojazdów, w tym rowerów. Zgodnie z wytycznymi Prokuratury Generalnej, rowerzyści po raz pierwszy podlegają karze grzywny w wysokości 200 euro, bez zakazu prowadzenia pojazdów. Pełny tekst ustawy można znaleźć na stronie: wetten.overheid.nl.
Kto kwalifikuje się jako początkujący kierowca?
Jesteś początkującym kierowcą przez pierwsze pięć lat po uzyskaniu pierwszego prawa jazdy. Jeśli uzyskałeś pierwsze prawo jazdy kategorii AM (motorower) lub T (ciągnik) przed ukończeniem osiemnastego roku życia, okres ten wynosi siedem lat (art. 8 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.).
W przypadku prawa jazdy kategorii B, które uzyskałeś za pośrednictwem 2toDrive przed ukończeniem osiemnastego roku życia, ten sam paragraf zawiera osobną zasadę. W naszym artykule na temat początkujący kierowcy i alkohol przedstawimy bardziej szczegółowo harmonogram i konsekwencje.
Jakiej kary żąda Prokuratura za jazdę pod wpływem alkoholu?
Prokuratura stosuje wytyczne dotyczące orzekania kar stałych zawarte w Wytycznych dotyczących ścigania prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu i/lub narkotyków oraz prowadzenia pojazdów w okresie zakazu prowadzenia pojazdów (2019R013). Wytyczne te obowiązują od 1 stycznia 2020 r. i będą obowiązywać również w listopadzie 2026 r.
Wytyczne klasyfikują pomiary według skali. Każda skala wiąże się z grzywną, a od pewnego poziomu – bezwarunkowym zakazem prowadzenia pojazdów. W przypadku doświadczonego kierowcy bez wcześniejszych wykroczeń obowiązują między innymi następujące zasady:
| Zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu (µg/l) | Zawartość alkoholu we krwi (promile) | Punkt wyjścia Prokuratury w przypadku pierwszego przestępstwa |
|---|---|---|
| 235 – 350 | 0,54 – 0,80 | grzywna 300 euro |
| 355 – 435 | 0,81 – 1,00 | grzywna 425 € |
| 440 – 500 | 1,01 – 1,15 | grzywna 550 euro |
| 505 – 570 | 1,16 – 1,30 | grzywna 650 € |
| 575 – 650 | 1,31 – 1,50 | grzywna w wysokości 650 euro i 4-miesięczny zakaz |
| 655 – 715 | 1,51 – 1,65 | grzywna w wysokości 750 euro i 6-miesięczny zakaz |
| 790 – 865 | 1,81 – 2,00 | grzywna w wysokości 950 euro i 8-miesięczny zakaz |
| 1025 – 1090 | 2,36 – 2,50 | 60 godzin prac społecznych i 12-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów |
| od 1500 | od 3,46 | 100 godzin prac społecznych i 22-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów |
Tabela stanowi wybór spośród szesnastu skal. Dla początkujących kierowców, tabela zaczyna się od 95 µg/l (0,22 promila) i podlega karze grzywny w wysokości 300 euro. Od 355 µg/l (0,81 promila) doliczany jest bezwarunkowy zakaz prowadzenia pojazdów na okres dwóch miesięcy.
Kwoty te stanowią punkty wyjścia. Prokurator i sędzia mogą je ustalać w zależności od okoliczności.
Jakie znaczenie dla wyroku ma recydywa?
Jeśli w ciągu pięciu lat poprzedzających nowe przestępstwo byłeś już karany za jazdę pod wpływem alkoholu, Prokuratura stosuje bardziej rygorystyczne przepisy. W przypadku recydywy wielokrotnej sprawa jest zazwyczaj kierowana do sądu.
Nawet bez wcześniejszych przypadków, wyrok może być wyższy. Zgodnie z wytycznymi, kolumna „recydywa” ma zastosowanie w przypadku niebezpiecznej jazdy i udziału w wypadku, w wyniku którego doszło do obrażeń ciała lub uszkodzenia ciała większych niż drobne; w tym ostatnim przypadku wydawane jest wezwanie do sądu.
Ponadto artykuł 123b ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. przewiduje program recydywy. Jeśli w ciągu pięciu lat zostaniesz nieodwołalnie zwolniony z pracy dwukrotnie za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub za odmowę poddania się testowi na obecność alkoholu, a drugi wynik przekroczył 570 µg/l (1,3 promila), Twoje prawo jazdy traci ważność z mocy prawa. Musisz wówczas ponownie przystąpić do egzaminu.
27 października 2026 roku Izba Reprezentantów przyjęła projekt ustawy o usprawnieniu postępowania w przypadku prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu (36586). Projekt ten uchyla artykuł 123b i przyznaje sędziemu między innymi uprawnienie do orzekania o nieważności prawa jazdy. Projekt jest obecnie procedowany w Senacie; do czasu jego wejścia w życie obowiązujące przepisy pozostają w mocy.
Czy otrzymasz nakaz zapłaty w trybie doraźnym, czy będziesz musiał stawić się na rozprawie?
W przypadku niższego stężenia alkoholu we krwi i pierwszego wykroczenia, Prokuratura Generalna zazwyczaj rozstrzyga sprawę w drodze nakazu karnego. W przypadku wyższego stężenia alkoholu we krwi, recydywy lub wypadku, następuje przesłuchanie przez Prokuraturę Generalną lub wezwanie do stawienia się przed sędzią policyjnym.
Nakaz karny wydany w trybie doraźnym może obejmować zakaz prowadzenia pojazdów na okres do sześciu miesięcy. W przypadku zastosowania dłuższego zakazu, decyzję podejmie sędzia. Jeśli nie zgadzasz się z nakazem karnym wydanym w trybie doraźnym, możesz złożyć pisemny sprzeciw w ciągu 14 dni od jego otrzymania. Sąd karny ponownie rozpatrzy sprawę. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszym artykule na temat… mandat za wykroczenie drogowe.
Ustawowy limit kary znacznie przekracza wytyczne. Od 1 stycznia 2020 roku grozi za to kara pozbawienia wolności do roku lub grzywna czwartej kategorii. Dodatkowo sędzia może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do pięciu lat, a w przypadku recydywy – do dziesięciu lat.
Kiedy policja natychmiast konfiskuje prawo jazdy?
Policja skonfiskuje Twoje prawo jazdy, jeśli stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu przekroczy 570 µg/l (1,3 promila). Dla początkujących kierowców limit ten wynosi 350 µg/l (0,8 promila), zgodnie z artykułem 164 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r. oraz instrukcją Prokuratury Generalnej w sprawie konfiskaty prawa jazdy (2022I004).
Prokurator w ciągu dziesięciu dni podejmuje decyzję o zatrzymaniu lub zwrocie prawa jazdy. W przypadku wykroczenia, takiego jak jazda pod wpływem alkoholu, rozprawa musi się rozpocząć w ciągu sześciu miesięcy; w przeciwnym razie prawo jazdy zostanie zwrócone. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszym artykule o… skonfiskowane prawo jazdy.
Jakie środki może nałożyć CBR?
Oprócz postępowania karnego policja zgłasza sprawę do CBR, który może zastosować własny środek zgodnie z artykułem 130 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym. Środek ten jest odrębny od wyroku i w związku z tym ma charakter dodatkowy.
- Mały środek edukacyjny dotyczący alkoholu i ruchu drogowego (LEMA): od 0,8 promila (350 µg/l) dla doświadczonych kierowców i od 0,5 promila (220 µg/l) dla początkujących kierowców.
- Środek edukacyjny dotyczący alkoholu i ruchu drogowego (EMA): od 1,0 promila (435 µg/l) dla doświadczonych kierowców i od 0,8 promila (350 µg/l) dla początkujących kierowców. Zgodnie z rozporządzeniem CBR Tariffs Regulation 2026, koszt EMA wynosi łącznie 1197 euro.
- Ocena sprawności fizycznej: od 1,8 promila (785 µg/l) w przypadku kierowców doświadczonych i od 1,3 promila (570 µg/l) w przypadku kierowców początkujących.
CBR może również nałożyć karę EMA, jeśli zatrzymano Cię dwukrotnie w ciągu pięciu lat lub odmówiłeś poddania się badaniu alkomatem. Jeśli nie zastosujesz się do nałożonej kary lub jej nie zapłacisz, Twoje prawo jazdy straci ważność. Przegląd wszystkich sankcji znajdziesz na stronie kary i środki karne w prawie karnym ruchu drogowego.
Co możemy dla Ciebie zrobić w związku z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu?
Oceniamy pomiar, procedurę i zastosowanie wytycznych. Możemy:
- sprawdzić protokół urzędowy i alkomat, w tym dwudziestominutowy okres oczekiwania i ważność pomiarów;
- sprawdzić, czy Prokuratura wybrała właściwą skalę i właściwą kolumnę dotyczącą recydywy;
- wniesienia w Twoim imieniu sprzeciwu wobec nakazu karnego;
- asystować Ci na rozprawie przed prokuratorem lub sędzią policyjnym;
- zwróć się do sądu o wydanie nakazu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy;
- doradzimy w kwestii połączenia sprawy karnej z czynnością CBR.
Streszczenie
- Limit wynosi 220 µg/l lub 0,5 promila; dla kierowców początkujących 88 µg/l lub 0,2 promila (art. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.).
- Prokuratura domaga się wyroku zgodnego z wytycznymi 2019R013: od grzywny w wysokości 300 euro do prac społecznych i zakazu prowadzenia pojazdów na okres prawie dwóch lat.
- Nakaz karny może obejmować zakaz wykonywania zawodu na okres do sześciu miesięcy; sprzeciw można złożyć w ciągu 14 dni.
- Prawo jazdy zostanie Ci skonfiskowane, jeśli wartość alkoholu przekroczy 1,3 promila (0,8 dla początkujących).
- CBR może niezależnie od kary nałożyć ocenę LEMA, EMA lub ocenę przydatności.
Często zadawane pytania
Od którego pomiaru zaczyna się tabela OM?
Prawo zabrania przekraczania stężenia 220 µg/l lub 0,5 promila. Skala wyroków Prokuratury Generalnej zaczyna się od 235 µg/l (0,54 promila) dla doświadczonych kierowców i od 95 µg/l (0,22 promila) dla początkujących kierowców.
Czy poprzedni wyrok karny można uznać za recydywę?
Tak, wytyczne uwzględniają wcześniejsze orzeczenia wydane w ciągu pięciu lat poprzedzających nowe przestępstwo, a nakaz karny podlega tym przepisom. System recydywy w artykule 123b ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. odnosi się również do orzeczeń nieodwołalnych, a nie tylko do wyroków.
Czy zawsze otrzymam pomiar CBR?
Nie. Doświadczony kierowca otrzymuje karę tylko przy pierwszym aresztowaniu, począwszy od 0,8 promila; początkujący kierowca otrzymuje karę od 0,5 promila. W przypadku ponownego wykroczenia w ciągu pięciu lat lub odmowy, CBR może nałożyć karę nawet przy niższych wartościach.
Masz pytania dotyczące Twojej sprawy?
Wyślij nam e-mail z kilkoma zdaniami wyjaśniającymi, czego dotyczy Twoje pytanie, za pośrednictwem info@lawandmore.nlPoinformujemy Cię, czy możemy Ci pomóc i jakie są dalsze kroki.
Niniejszy artykuł zawiera ogólne informacje i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji.
