Ongeldigverklaring rijbewijs: wanneer neemt het CBR uw rijbewijs af en wat kunt u doen?
Het CBR verklaart uw rijbewijs ongeldig als u niet meewerkt aan een opgelegde cursus of onderzoek, of als uit een onderzoek blijkt dat u niet rijvaardig of niet geschikt bent (artikelen 132 en 134 WVW 1994). Dit is geen straf maar een bestuursrechtelijke maatregel, en daarom loopt het bezwaar via het CBR en de bestuursrechter, niet via de strafrechter.
Hieronder leggen wij uit hoe een CBR-procedure begint, wanneer het CBR uw rijbewijs schorst of ongeldig verklaart, hoe u bezwaar maakt en hoe u weer aan een rijbewijs komt.
Hoe komt het CBR bij u uit?
De procedure begint bijna altijd met een melding van de politie. Volgens artikel 130 lid 1 WVW 1994 meldt de politie het aan het CBR als zij vermoedt dat u niet langer rijvaardig of geschikt bent.
Wanneer de politie meldt, staat in de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011. Dat gaat onder meer om rijden onder invloed boven bepaalde grenzen, 50 km/u of meer te hard rijden, gevaarlijk rijgedrag en het weigeren van een blaastest. De politie stuurt een proces-verbaal mee; de feiten daarin vormen de basis voor het besluit van het CBR.
Volgens artikel 131 lid 1 WVW 1994 neemt het CBR binnen vier weken na ontvangst van de melding een besluit. Het CBR kan dan een educatieve maatregel opleggen of een onderzoek naar de rijvaardigheid of de geschiktheid.
Welke maatregelen kan het CBR opleggen?
Het CBR kiest de maatregel op basis van het soort overtreding en de hoogte van het alcoholgehalte. De grenzen voor alcohol staan in de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011:
| Maatregel | Beginnende bestuurder | Ervaren bestuurder |
|---|---|---|
| LEMA (lichte educatieve maatregel alcohol) | vanaf 220 µg/l (0,5 promille) | vanaf 350 µg/l (0,8 promille) |
| EMA (educatieve maatregel alcohol) | vanaf 350 µg/l (0,8 promille) | vanaf 435 µg/l (1,0 promille) |
| Onderzoek naar de geschiktheid | vanaf 570 µg/l (1,3 promille) | vanaf 785 µg/l (1,8 promille) |
Bij gevaarlijk rijgedrag of een forse snelheidsovertreding volgt meestal de EMG, de educatieve maatregel gedrag en verkeer. Volgens de Rijksoverheid duurt de EMG zeven weken en betaalt u de kosten zelf. Ook bij drugs kent het CBR een eigen cursus en onderzoek. Meer over die trajecten leest u in onze artikelen over de EMA-cursus en het onderzoek naar de geschiktheid.
Wanneer schorst het CBR uw rijbewijs?
Bij een schorsing mag u tijdelijk niet rijden, terwijl het CBR onderzoekt of u nog geschikt of rijvaardig bent. Volgens artikel 131 lid 2 WVW 1994 schorst het CBR het rijbewijs als de politie het al heeft ingevorderd omdat u de verkeersveiligheid direct in gevaar bracht.
Een veelvoorkomend voorbeeld is een alcoholgehalte van 785 µg/l of meer (1,8 promille). In dat geval schorst het CBR het rijbewijs en legt het een onderzoek naar de geschiktheid op (artikelen 5, 6 en 23 van de Regeling). De Raad van State liet zo’n besluit bijvoorbeeld in juni 2024 in stand bij een gemeten waarde van 870 µg/l.
De schorsing duurt tot het CBR een eindbesluit neemt na het onderzoek. Rijden tijdens een schorsing is verboden volgens artikel 9 lid 5 WVW 1994.
Wanneer verklaart het CBR uw rijbewijs ongeldig?
Er zijn twee hoofdroutes. De eerste is niet meewerken aan een opgelegde maatregel (artikel 132 WVW 1994); de tweede is een negatieve uitslag van een onderzoek (artikel 134 WVW 1994).
Niet meewerken of niet betalen
Iedereen moet meewerken aan een opgelegde cursus of onderzoek, zo bepaalt artikel 132 lid 1 WVW 1994. Werkt u niet mee, dan verklaart het CBR uw rijbewijs ongeldig. Niet betalen van de kosten geldt daarbij ook als niet meewerken.
De ongeldigverklaring gaat in op de zevende dag nadat het besluit aan u bekend is gemaakt (artikel 132 lid 4 WVW 1994). Daarna moet u het rijbewijs inleveren bij het CBR.
Uitslag van het onderzoek
Na een onderzoek stelt het CBR binnen vier weken na de bevindingen van de deskundige de uitslag vast (artikel 134 lid 1 WVW 1994). Bent u niet rijvaardig of niet geschikt, dan kan het CBR het rijbewijs geheel of voor bepaalde categorieën ongeldig verklaren.
Voordat het zover is, krijgt u bericht van het voornemen. U kunt dan binnen twee weken een tweede onderzoek vragen, op eigen kosten (artikel 134 lid 3 WVW 1994).
Is dit hetzelfde als een rijontzegging?
Nee. Een rijontzegging is een straf van de rechter of het OM, terwijl de ongeldigverklaring een maatregel van het CBR is die beoordeelt of u veilig kunt rijden.
Beide kunnen naast elkaar gelden. Daarnaast kent artikel 123b WVW 1994 een ongeldigheid van rechtswege bij herhaald rijden onder invloed. Daarvoor is geen CBR-besluit nodig: wie binnen vijf jaar twee keer wordt veroordeeld, met bij de tweede keer meer dan 1,3 promille, verliest het rijbewijs automatisch.
Hoe maakt u bezwaar tegen een CBR-besluit?
Tegen een besluit van het CBR maakt u binnen zes weken bezwaar bij het CBR zelf, op grond van artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Na de beslissing op bezwaar kunt u in beroep bij de rechtbank en daarna in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Bezwaar schort het besluit niet op (artikel 6:16 Awb). Een schorsing of ongeldigverklaring blijft dus gelden zolang de procedure loopt. Is de zaak spoedeisend, dan kunt u de voorzieningenrechter vragen om een voorlopige voorziening (artikel 8:81 Awb).
In bezwaar en beroep wordt vooral getoetst of de feiten in het proces-verbaal kloppen en of de grens uit de Regeling is bereikt. Een fout in de meting of in de beschrijving van het rijgedrag kan dus beslissend zijn. Ook het strafdossier kan daarbij helpen, zie toezicht en opsporing.
Hoe krijgt u na een ongeldigverklaring weer een rijbewijs?
Een ongeldig verklaard rijbewijs komt niet vanzelf terug. U moet een nieuw rijbewijs aanvragen en daarbij aantonen dat u weer rijvaardig of geschikt bent (artikel 132 lid 6 en artikel 134 lid 5 WVW 1994).
Wat dat precies inhoudt, hangt af van de reden van de ongeldigverklaring. Vaak moet u de gemiste cursus alsnog afronden, een Gezondheidsverklaring indienen en opnieuw rijexamen doen. Bij ongeschiktheid wegens alcoholmisbruik geldt volgens de geneeskundige normen meestal eerst een periode zonder terugval van een jaar, voordat een nieuwe keuring zin heeft.
Wat kunnen wij voor u doen bij een CBR-maatregel?
- Wij beoordelen of de melding van de politie en het besluit van het CBR binnen de Regeling passen.
- Wij controleren de meting van het alcoholgehalte en het proces-verbaal op fouten.
- Wij stellen het bezwaarschrift op en voeren het woord tijdens de hoorzitting bij het CBR.
- Wij vragen bij spoed een voorlopige voorziening aan bij de voorzieningenrechter.
- Wij voeren het beroep bij de rechtbank en het hoger beroep bij de Raad van State.
- Wij stemmen de CBR-procedure af op uw strafzaak.
Samenvatting
- De politie meldt u bij het CBR op grond van artikel 130 WVW 1994; het CBR beslist binnen vier weken.
- Het CBR kan een cursus (LEMA, EMA, EMG) of een onderzoek opleggen, afhankelijk van de overtreding.
- Bij onder meer 1,8 promille of meer schorst het CBR het rijbewijs tot de uitslag van het onderzoek.
- Niet meewerken of niet betalen leidt tot ongeldigverklaring (artikel 132 WVW 1994).
- Bezwaar maakt u binnen zes weken bij het CBR; het besluit blijft intussen gelden.
Veelgestelde vragen over de ongeldigverklaring van het rijbewijs
Mag ik rijden terwijl ik een CBR-cursus volg?
In de regel wel, als uw rijbewijs niet is geschorst of ingevorderd. Volgens de Rijksoverheid mag u in principe blijven rijden tijdens de EMG.
Mag ik op de brommer als mijn rijbewijs ongeldig is verklaard?
Dat hangt af van de categorieën waarvoor het CBR het rijbewijs ongeldig heeft verklaard (artikel 132 lid 2 en artikel 134 lid 4 WVW 1994). Kijk daarom goed naar de tekst van het besluit.
Kan het CBR ook een maatregel opleggen als de strafzaak is geseponeerd?
Ja. De CBR-procedure staat los van de strafzaak en gaat uit van de feiten in de melding van de politie. Een sepot of vrijspraak kan in bezwaar wel een rol spelen als daaruit blijkt dat die feiten niet kloppen.
Wat kost een CBR-maatregel?
U betaalt de cursus of het onderzoek zelf. Volgens de Rijksoverheid liggen de kosten van een cursus tussen € 700 en € 1.300; het CBR publiceert de tarieven elk jaar.
Vragen over uw zaak?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.
