Niebezpieczna jazda: co oznaczają artykuły 5 i 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym i jakie kary za to grożą?
Niebezpieczna jazda jest karana na podstawie artykułu 5 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. (WVW), jeśli powodujesz niebezpieczeństwo lub utrudnienia na drodze, oraz jako bardzo niebezpieczna jazda na podstawie artykułu 5a WVW, jeśli umyślnie i poważnie naruszasz przepisy ruchu drogowego. Główna różnica: w przypadku artykułu 5 nie jest wymagany zamiar, podczas gdy artykuł 5a ma zastosowanie tylko w przypadku umyślnego działania i jeśli w wyniku tego istniało ryzyko zagrożenia życia lub poważnych obrażeń innej osoby.
W tym artykule dowiesz się, co obejmują oba artykuły, jakie zachowania są w nich wymienione, jakie kary się za nie nakłada i jak ma się to do wypadku, w wyniku którego ktoś odniósł obrażenia.
Czego zabrania artykuł 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym?
Artykuł 5 Prawa o Ruchu Drogowym zabrania zachowania, które może spowodować lub może spowodować niebezpieczeństwo na drodze, lub utrudnienie lub możliwość utrudnienia ruchu. Nic nie musi się zatem wydarzyć: samo prawdopodobieństwo wystąpienia niebezpieczeństwa lub utrudnienia jest wystarczające.
Artykuł ma szeroki zakres i dotyczy wszystkich użytkowników dróg, w tym rowerzystów i pieszych. Naruszenie artykułu 5 jest wykroczeniem, a nie zbrodnią (art. 178 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym). Zgodnie z art. 177 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, maksymalna kara to kara pozbawienia wolności do 6 miesięcy lub grzywna trzeciej kategorii (11 000 euro).
Maksymalny okres kary został zwiększony z 2 do 6 miesięcy od 1 stycznia 2020 r. W przypadku kierowania pojazdem mechanicznym sędzia może również orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat zgodnie z art. 179 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Co stanowi bardzo niebezpieczne zachowanie na drodze zgodnie z artykułem 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym?
Artykuł 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym zakazuje umyślnego i ciężkiego naruszenia przepisów ruchu drogowego, jeżeli istnieje ryzyko zagrożenia życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu innej osoby. Artykuł ten obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. i stanowi przestępstwo.
Istnieją zatem trzy warunki. Działałeś umyślnie, naruszyłeś przepisy ruchu drogowego w poważnym stopniu, co spowodowało poważne zagrożenie dla innej osoby. Zagrożenie nie musi się zmaterializować: nie musi dojść do wypadku.
Jakie zachowania są wymienione w artykule 5a ust. 1?
W artykule 5a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymieniono następujące zachowania, które pojedynczo lub łącznie mogą stanowić poważne wykroczenie:
- nietrzymanie się prawej strony w miejscach o słabej widoczności;
- niebezpieczne wyprzedzanie;
- ignorując czerwony krzyż nad pasem ruchu;
- jazda po pasie awaryjnym w miejscach, gdzie nie jest to dozwolone;
- wyprzedzanie bezpośrednio przed lub na przejściu dla pieszych;
- nie ustąpić;
- przekroczyć prędkość maksymalną;
- jazda bardzo blisko innego pojazdu (jazda na zderzaku);
- przejechanie na czerwonym świetle;
- jazda pod prąd (jazda w ruchu przeciwnym do ruchu drogowego);
- trzymanie mobilnego urządzenia elektronicznego podczas prowadzenia pojazdu;
- niestosowanie się do poleceń osób upoważnionych, np. policji;
- naruszać innych przepisów ruchu drogowego o porównywalnym znaczeniu.
Zgodnie z artykułem 5a ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, sędzia bierze również pod uwagę stopień, w jakim znajdowałeś się pod wpływem alkoholu lub narkotyków. Jazda pod wpływem alkoholu sama w sobie nie podlega przepisom artykułu 5a, lecz artykułowi 8 Prawa o ruchu drogowym. Przeczytaj nasz artykuł na ten temat. jazda pod wpływem.
Jaka jest kara za bardzo niebezpieczną jazdę?
Zgodnie z artykułem 176 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, naruszenie artykułu 5a Prawa o ruchu drogowym podlega karze pozbawienia wolności do 2 lat lub grzywnie czwartej kategorii (27 500 euro). Jeśli kierowałeś pojazdem mechanicznym, sędzia może dodatkowo orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 5 lat zgodnie z artykułem 179 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.
Jeżeli w ciągu 5 lat od upływu terminu poprzedniego pozbawienia praw do prowadzenia pojazdów mechanicznych ponownie dopuścisz się takiego czynu, okres pozbawienia praw do prowadzenia pojazdów mechanicznych może zostać przedłużony do 10 lat zgodnie z art. 179 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Czego wymaga Prokuratura na mocy artykułu 5a?
Wytyczne Prokuratury 2022R004, obowiązujące od 1 stycznia 2023 r., rozróżniają pojedynczy czyn i kombinację czynów. W przypadku pojedynczego czynu z udziałem pojazdu mechanicznego, punktem wyjścia dla osoby bez wcześniejszego skazania jest kara 2 tygodni bezwarunkowego pozbawienia wolności i 3-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów.
Za kombinację tych zachowań grozi kara 4 tygodni więzienia i 6-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów. W przypadku powtórzenia się tego wykroczenia, punkty początkowe ulegają podwojeniu. Sędzia nie jest związany wytycznymi. Przegląd możliwych sankcji można znaleźć na naszej stronie internetowej. kary i środki karne w prawie karnym ruchu drogowego.
Jaka jest różnica pomiędzy artykułem 5a a artykułem 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym?
Artykuł 5a dotyczy samego niebezpiecznego zachowania na drodze, nawet jeśli nic się nie dzieje. Artykuł 6 Prawa o ruchu drogowym dotyczy wypadku, w wyniku którego doszło do śmierci lub obrażeń ciała z Twojej winy; nie jest wymagane działanie umyślne.
Te dwa artykuły są rzeczywiście powiązane. Zgodnie z artykułem 175 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, lekkomyślność ma miejsce w każdym przypadku wypadku, jeśli zachowanie sprawcy również mieści się w zakresie art. 5a. W przypadku wypadku śmiertelnego maksymalna kara wzrasta z 3 do 6 lat pozbawienia wolności. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule dotyczącym Artykuł 6 ustawy o ruchu drogowym, śmierć lub obrażenia spowodowane zaniedbaniem.
Przykład z orzecznictwa: 15 października 2024 r. Sąd Najwyższy podtrzymał wyrok skazujący za nieostrożność wobec kierowcy, który jechał z prędkością od 157 do 278 km/h na odcinku ponad 1600 metrów na drodze z ograniczeniem prędkości do 80 km/h (ECLI:NL:HR:2024:1405). Sąd Apelacyjny uznał, że zachowanie to było umyślne i stanowiło poważne zagrożenie dla ruchu drogowego.
Kiedy jazda „na zderzaku” jest karalna?
Jazda na zderzaku (tailgating) może podlegać przepisom artykułu 5 Prawa o ruchu drogowym, jeśli powoduje niebezpieczeństwo lub utrudnia ruch. Jeśli celowo jedziesz bardzo blisko innego pojazdu i stwarzasz w ten sposób zagrożenie życia lub poważnych obrażeń, artykuł 5a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wyraźnie określa to jako bardzo niebezpieczne zachowanie na drodze.
To, czy chodzi o Artykuł 5, czy Artykuł 5a, zależy od prędkości, odległości, czasu trwania oraz tego, czy doszło do innych zachowań, takich jak wyprzedzanie z prawej strony czy sygnalizacja. Artykuł 5a często obejmuje kombinację zachowań na dłuższym dystansie.
Jak karze się nielegalne wyścigi uliczne?
Zawody z udziałem pojazdów na drodze są zabronione na mocy art. 10 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dotyczy to zarówno organizacji zawodów, jak i uczestnictwa w nich.
Zgodnie z artykułem 177 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym (WVW), artykuł 10 ust. 1 przewiduje karę pozbawienia wolności do 2 miesięcy lub grzywnę drugiej kategorii (5500 euro), a zgodnie z artykułem 179 ust. 2 WVW – zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat. Podczas wyścigu ulicznego zazwyczaj znacznie przekraczana jest dozwolona prędkość, a wyprzedzanie jest często niebezpieczne. W takich przypadkach Prokuratura Generalna może również nałożyć zarzuty na podstawie artykułu 5a. Wytyczne Prokuratury Generalnej wskazują wyścigi uliczne o poważnych konsekwencjach jako przykład sprawy wymagającej indywidualnego podejścia.
Co możemy dla Ciebie zrobić, jeśli podejrzewasz niebezpieczną jazdę?
- Omówimy z Tobą podejrzenia i to, czy złożysz zeznania na policji.
- Sprawdzamy raport policyjny, nagrania z kamery samochodowej lub kamery oraz wszelkie pomiary prędkości.
- Oceniamy, czy w pliku znajdują się dowody na to, że doszło do umyślnego i poważnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, zgodnie z wymogiem określonym w artykule 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
- Oceniamy, czy łagodniejsza klasyfikacja na podstawie art. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest bardziej adekwatna do zaistniałych faktów.
- Prowadzimy obronę przed prokuraturą lub sądem karnym, w tym także w sprawach o zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Streszczenie
- Artykuł 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym zakazuje powodowania niebezpieczeństwa lub utrudniania ruchu drogowego; jest to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do 6 miesięcy.
- Od 1 stycznia 2020 r. art. 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym zakazuje umyślnego i ciężkiego naruszenia przepisów ruchu drogowego, które zagraża życiu lub zdrowiu innej osoby.
- Artykuł 5a przewiduje karę maksymalną 2 lat pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 5 lat lub do 10 lat w przypadku recydywistów.
- Jeżeli zachowanie określone w artykule 5a prowadzi do wypadku skutkującego śmiercią lub obrażeniami, uważa się je za lekkomyślne w rozumieniu artykułu 175 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Często zadawane pytania dotyczące niebezpiecznej jazdy
Czy przejazd na czerwonym świetle jest już bardzo niebezpiecznym zachowaniem na drodze?
Nie automatycznie. Artykuł 5a Prawa o Ruchu Drogowym wymaga umyślnego popełnienia przestępstwa, poważnego naruszenia przepisów oraz zagrożenia życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu innej osoby. Pojedyncze naruszenie przepisów jest zazwyczaj traktowane jako zwykłe wykroczenie drogowe lub zgodnie z artykułem 5 Prawa o Ruchu Drogowym.
Czy w przypadku Artykułu 5 lub 5a musiał nastąpić wypadek?
Nie. W przypadku obu artykułów zagrożenie jest wystarczające. W przypadku wypadku skutkującego śmiercią lub obrażeniami, stosuje się artykuł 6 Prawa o ruchu drogowym.
Czy mogę stracić prawo jazdy za niebezpieczną jazdę?
Tak. Sędzia może orzec zakaz prowadzenia pojazdów: do 2 lat na podstawie art. 5 i do 5 lat na podstawie art. 5a Prawa o ruchu drogowym. Dodatkowo policja może odebrać prawo jazdy zgodnie z art. 164 Prawa o ruchu drogowym w przypadku poważnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Masz pytania dotyczące Twojej sprawy?
Wyślij nam e-mail z kilkoma zdaniami wyjaśniającymi, czego dotyczy Twoje pytanie, za pośrednictwem info@lawandmore.nlPoinformujemy Cię, czy możemy Ci pomóc i jakie są dalsze kroki.
Niniejszy artykuł zawiera ogólne informacje i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji.
