Jazda za kierownicą: co jest zabronione, jaka jest kara i kiedy grozi postępowanie karne?
Zgodnie z artykułem 61a Ustawy o ruchu drogowym z 1990 r., podczas jazdy nie wolno trzymać w ręku mobilnego urządzenia elektronicznego, takiego jak telefon czy tablet; od 1 lipca 2019 r. dotyczy to również rowerów. Korzystanie z telefonu umieszczonego w uchwycie nie jest zabronione, ale jeśli spowoduje to zagrożenie lub wypadek, nadal można zostać pociągniętym do odpowiedzialności karnej na podstawie artykułu 5 lub 6 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.
Poniżej wyjaśniamy dokładnie, co podlega zakazowi, jaka będzie kara w 2026 r., jak działa stanie w korku i co się dzieje, jeśli korzystanie z telefonu doprowadzi do wypadku.
Czego dokładnie zabrania artykuł 61a ustawy RVV z 1990 r.?
Zakaz dotyczy posiadania, a nie dzwonienia ani wysyłania SMS-ów. Artykuł 61a ustawy o ruchu drogowym z 1990 r. zabrania kierowcy pojazdu posiadania podczas jazdy mobilnego urządzenia elektronicznego, które może być wykorzystywane do komunikacji lub przetwarzania informacji.
Mobilne urządzenie elektroniczne obejmuje w każdym przypadku telefon komórkowy, tablet i odtwarzacz multimedialny. Od nowelizacji z dnia 1 lipca 2019 r. (Dz.U. 2019, s. 237) zakaz dotyczy kierowców wszystkich pojazdów. Oznacza to: samochodów, motocykli, motorowerów, rowerów, a także tramwajów.
W związku z tym dozwolone jest prowadzenie rozmów telefonicznych w trybie głośnomówiącym za pomocą zestawu słuchawkowego lub w samochodzie. Zgodnie z objaśnieniami do poprawki, trzymanie smartwatcha na nadgarstku również nie jest uznawane za trzymanie.
Kiedy mamy do czynienia z „przytrzymaniem”?
Zgodnie z historią legislacyjną, „trzymanie” oznacza trzymanie urządzenia w dłoni lub zaciskanie go między uchem a ramieniem. Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Arnhem-Leeuwarden, orzekającego w sprawach odwołań od grzywien nałożonych na Muldera, rozwinęło tę kwestię.
- Korzystanie z telefonu w uchwycie nie jest równoznaczne z jego trzymaniem (ECLI:NL:GHARL:2018:2186).
- Trzymanie telefonu na kolanach lub nodze nie jest równoznaczne z trzymaniem (ECLI:NL:GHARL:2021:7637).
- Zgodnie z objaśnieniami do poprawki z 2019 r., telefon przymocowany do nadgarstka za pomocą mechanizmu jest rzeczywiście trzymany.
- Ciągłe przyciskanie słuchawki do ucha oznacza jej trzymanie; okazjonalne naciskanie przycisku na przewodzie nie jest jej trzymaniem.
W maju 2026 roku ten sam sąd orzekł, że telefon umieszczony w uchwycie i trzymany w dłoni jest rzeczywiście trzymany. Dotyczyło to orzeczenia z 13 maja 2026 roku (sygnatura sprawy 200.356.666/01). Granica leży zatem w akcie fizycznym: samo dotknięcie ekranu w uchwycie jest dozwolone, ale trzymanie telefonu w uchwycie nie.
Jaka będzie grzywna za jazdę za kierownicą w 2026 roku?
W 2026 roku mandat za posiadanie telefonu w samochodzie wynosi 440 euro plus koszty administracyjne. W przypadku jazdy na rowerze mandat dla kierowców w wieku 16 lat i starszych wynosi 170 euro.
Dotyczy to sankcji administracyjnej nałożonej na mocy ustawy o administracyjnym egzekwowaniu przepisów ruchu drogowego (Wahv, znanej również jako ustawa Muldera). Otrzymasz zawiadomienie od CJIB. Ponadto Prokuratura Generalna stosuje tzw. kamery z funkcją ostrości, czyli kamery rozpoznające kierowcę trzymającego telefon. Funkcjonariusz CJIB ocenia każde zdjęcie przed wysłaniem grzywny właścicielowi pojazdu.
Ponieważ jest to przestępstwo Muldera, nie będzie wyroku skazującego ani zakazu prowadzenia pojazdów. Sytuacja ulegnie zmianie, jeśli Twoje zachowanie na drodze było niebezpieczne lub doprowadziło do wypadku, jak pokazano poniżej.
Czy wolno Ci trzymać telefon stojąc w korku ulicznym lub na światłach?
Zakaz obowiązuje „podczas jazdy”. Zgodnie z objaśnieniami do artykułu 61a RVV z 1990 r., każda osoba zaparkowana lub stojąca w pojeździe może korzystać z telefonu trzymanego w ręku.
Ruchomy korek drogowy podlega zakazowi, nawet jeśli porusza się bardzo wolno. Regulator wyraźnie odrzucił propozycję zezwolenia na telefonowanie w ruchomym korku. W wyjaśnieniach mowa jest o samochodzie jadącym z prędkością pieszego jako o przypadku granicznym.
W praktyce kwestia, czy zatrzymano pojazd, czy prowadzono pojazd, często stanowi kwestię dowodową. Oświadczenie funkcjonariusza ma w tym względzie istotną wagę. Sąd orzekł w 2024 roku, że samo zaprzeczenie jest zbyt krótkie w obliczu jasnego i konkretnego oświadczenia funkcjonariusza dokonującego zgłoszenia (ECLI:NL:RBZWB:2024:7869).
Co się stanie, jeśli spowodujesz wypadek korzystając z telefonu?
W takim przypadku nie chodzi już o grzywnę, ale o postępowanie karne. Jeśli spowodujesz wypadek skutkujący obrażeniami ciała lub śmiercią w wyniku zaniedbania, naruszasz artykuł 6 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.
Maksymalna kara została określona w artykule 175 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. W przypadku zaniedbania, kara ta wynosi trzy lata więzienia dla ofiary śmiertelnej i półtora roku dla osoby powodującej obrażenia. Jeśli sędzia orzeknie, że kierowca prowadził pojazd nieostrożnie, maksymalne kary to sześć lat i trzy lata. Ponadto, zgodnie z artykułem 179 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r., sędzia może… zakaz prowadzenia pojazdów nałożyć karę do pięciu lat.
Nieostrożność jest najpoważniejszą formą winy. Sędzia bierze pod uwagę wszystkie okoliczności, takie jak czas patrzenia w telefon, prędkość i sytuację na drodze. Korzystanie z telefonu może zatem stanowić czynnik decydujący o zaistnieniu winy lub nieostrożności. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule na temat Artykuł 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Za szkody cywilne odpowiedzialność na podstawie art. 185 ustawy Prawo o ruchu drogowym ważne.
Czy można być ściganym bez wypadku?
Tak. Prokuratura Generalna zwraca uwagę, że niebezpieczne zachowanie w ruchu drogowym spowodowane telefonem, na przykład trzymanym na kolanach, nadal podlega karze na mocy artykułu 5 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. Policja może sporządzić w tej sprawie oficjalny raport.
Artykuł 5 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. zakazuje zachowań powodujących niebezpieczeństwo lub utrudniających ruch na drodze. Korzystanie z telefonu w uchwycie również może podlegać tym przepisom, jeśli w rezultacie zachowanie kierowcy staje się ewidentnie niebezpieczne. W przypadku naruszenia artykułu 5 sędzia może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do dwóch lat (art. 179 ust. 2 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.). Zobacz również nasz artykuł na temat niebezpieczne zachowanie na drodze.
Jak odwołać się od mandatu za korzystanie z telefonu?
Od grzywny nałożonej na Muldera należy najpierw odwołać się do Prokuratury Generalnej w ciągu sześciu tygodni od daty wydania decyzji (art. 6 Wahv). W przypadku grzywny za aparat z funkcją ostrości, odwołanie trafia do Prokuratury Generalnej CVOM.
Jeśli prokurator odrzuci apelację, możesz odwołać się do sądu rejonowego. Następnie, w większości przypadków, możliwe jest odwołanie się do Sądu Apelacyjnego w Arnhem-Leeuwarden. Z reguły, aby wnieść apelację, musisz najpierw wpłacić kwotę grzywny jako zabezpieczenie.
Co możemy dla Ciebie zrobić w kwestii korzystania z telefonu podczas jazdy samochodem?
- Oceniamy, czy dane zachowanie mieści się w ramach „zatrzymania” zgodnie z orzecznictwem Sądu Apelacyjnego.
- Prosimy o zdjęcia lub oficjalny raport i weryfikujemy obserwację.
- Sporządzamy odwołanie do Prokuratora Generalnego lub Sędziego Sądu Rejonowego.
- Pomagamy Państwu, jeśli wypadek z udziałem telefonu zakończy się sprawą karną na podstawie artykułu 6 Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.
- Twierdzimy przed sędzią, że nie ma mowy o lekkomyślności, jeśli fakty do tego prowadzą.
Streszczenie
- Artykuł 61a ustawy RVV z 1990 r. zabrania trzymania urządzeń mobilnych podczas jazdy na rowerze, a od 1 lipca 2019 r. także na rowerze.
- Kara pieniężna w 2026 r. wynosi 440 euro za samochód i 170 euro za rower, plus koszty administracyjne.
- Korzystanie z telefonu w uchwycie jest dozwolone, ale według sądu trzymanie telefonu w uchwycie jest równoznaczne z trzymaniem.
- Stanie w miejscu to nie jazda samochodem, to powolny korek uliczny jest prowadzeniem pojazdu.
- W razie niebezpieczeństwa lub wypadku można wszcząć postępowanie karne zgodnie z artykułem 5 lub 6 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.
Często zadawane pytania dotyczące dzwonienia podczas jazdy samochodem
Czy mogę używać telefonu jako nawigacji?
Tak, pod warunkiem, że telefon znajduje się w uchwycie, a Ty go nie trzymasz. Zgodnie z objaśnieniami do artykułu 61a RVV z 1990 r., możesz używać telefonu w uchwycie do nawigacji lub słuchania muzyki.
Czy dostanę mandat jako zarejestrowany właściciel, nawet jeśli za kierownicą siedział ktoś inny?
W przypadku aparatu z funkcją ostrości, grzywna trafia do zarejestrowanego właściciela. Zgodnie z ustawą Wahv, zarejestrowany właściciel ponosi generalnie odpowiedzialność za grzywnę, nawet jeśli prowadził ktoś inny.
Czy zakaz dotyczy również rowerów typu speed pedelec i e-bike?
Tak. Zakaz zawarty w artykule 61a ustawy o ruchu drogowym z 1990 r. obowiązuje od 1 lipca 2019 r. i dotyczy wszystkich osób prowadzących pojazdy, a więc dotyczy również rowerzystów z wspomaganiem pedałowania i kierowców szybkich pedeleców.
Masz pytania dotyczące Twojej sprawy?
Wyślij nam e-mail z kilkoma zdaniami wyjaśniającymi, czego dotyczy Twoje pytanie, za pośrednictwem info@lawandmore.nlPoinformujemy Cię, czy możemy Ci pomóc i jakie są dalsze kroki.
Niniejszy artykuł zawiera ogólne informacje i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji.
