Zakaz prowadzenia pojazdów: kiedy go dostajesz i jak długo trwa?
Zakaz prowadzenia pojazdów to kara, w ramach której sąd karny orzeka zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na czas określony; zgodnie z artykułem 179 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r. zakaz ten może trwać do pięciu lat, a w przypadku recydywy do dziesięciu lat. Prokurator może również samodzielnie orzec zakaz w drodze nakazu karnego, ale na okres maksymalnie sześciu miesięcy.
Poniżej wyjaśniamy, kto nakłada zakaz, jak długo może on obowiązywać, jaka jest różnica między zakazem warunkowym a bezwarunkowym oraz co się stanie, jeśli mimo to wjedziesz na drogę. Omawiamy również związek zakazu z działaniami podjętymi przez CBR.
Czym dokładnie jest zakaz prowadzenia pojazdów?
Zakaz prowadzenia pojazdów, określany przez prawo jako „zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych”, to dodatkowa kara nakładana obok, na przykład, grzywny lub prac społecznych. Prawo jazdy zachowujesz jako dokument, ale nie możesz prowadzić pojazdu mechanicznego w okresie obowiązywania zakazu.
Zakaz dotyczy wszystkich pojazdów mechanicznych, w tym skuterów i motorowerów. Wynika to z szerokiej definicji „pojazdu mechanicznego” zawartej w artykule 1 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. Jazda na rowerze i poruszanie się pieszo są dozwolone.
Utrata uprawnień różni się od orzeczenia o nieważności wydanego przez CBR. Utrata uprawnień to kara nałożona przez sąd lub Prokuraturę Generalną (OM). Orzeczenie o nieważności to środek administracyjny stwierdzający, że nie jesteś (jeszcze) kompetentny lub zdolny do prowadzenia pojazdów. Więcej na ten temat możesz przeczytać w naszym artykule na temat unieważnienie prawa jazdy przez CBR.
Za jakie wykroczenia grozi zakaz prowadzenia pojazdów?
Artykuł 179, ust. 1 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. wymienia najpoważniejsze wykroczenia drogowe, takie jak prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu (art. 8), spowodowanie wypadku (art. 6), ucieczka z miejsca wypadku (art. 7, ust. 1) oraz prowadzenie pojazdu w stanie zakazu (art. 9). Za te wykroczenia maksymalna kara pozbawienia wolności wynosi pięć lat.
W przypadku drugiej grupy przestępstw wymienionych w artykule 179 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. maksymalny zakaz prowadzenia pojazdów wynosi dwa lata. Dotyczy to między innymi artykułu 5 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r.: spowodowanie zagrożenia lub utrudnienia w ruchu drogowym. Pozbawienie praw (do dziesięciu lub pięciu lat) może również nastąpić na podstawie artykułu 179a ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. za niektóre przestępstwa z Kodeksu karnego popełnione z udziałem pojazdu, takie jak zabójstwo lub napaść z użyciem przemocy.
W praktyce zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się przede wszystkim za wysoki poziom alkoholu we krwi, poważne przekroczenia prędkości, wypadki skutkujące obrażeniami oraz niebezpieczną jazdę. Wytyczne Prokuratury Generalnej wskazują, kiedy Prokuratura Generalna nakazuje zakaz prowadzenia pojazdów w przypadku każdego wykroczenia i na jak długo. Przegląd możliwych sankcji można znaleźć na stronie: kary i środki karne w prawie karnym ruchu drogowego.
Jak długo może trwać zakaz prowadzenia pojazdów?
Maksymalne kary ustawowe określono w artykule 179 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym: pięć lat za przestępstwa wymienione w ust. 1 i dwa lata za przestępstwa wymienione w ust. 2. Wyższe kary maksymalne obowiązują w przypadku ponownego popełnienia przestępstwa w określonym okresie.
| Sytuacja | Maksymalna odmowa | Podstawa |
|---|---|---|
| Przestępstwa poważne, takie jak art. 6, 7 ust. 1, 8 i 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym | 5 lat | Artykuł 179 ust. 1 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym |
| Wspomniano również o innych faktach, takich jak artykuł 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym | 2 lata | Artykuł 179 ust. 2 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym |
| Ponowne popełnienie przestępstwa określonego w ust. 1 w ciągu 5 lat od poprzedniego nieodwołalnego pozbawienia praw | 10 lat | Artykuł 179 ust. 4 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym |
| Powtórzenie przestępstwa z ust. 2 w ciągu 2 lat | 4 lata | Artykuł 179 ust. 5 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym |
| Dyskwalifikacja w wyniku nakazu karnego wydanego przez prokuraturę | 6 miesięcy | Artykuł 257a ust. 2 lit. e Kodeksu postępowania karnego |
Czas, w którym Twoje prawo jazdy zostało już zatrzymane lub odebrano, jest odliczany zgodnie z artykułem 179, ust. 6 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. Na przykład, jeśli Twoje prawo jazdy zostało zatrzymane na trzy miesiące, a sędzia orzeka karę bezwarunkową sześciu miesięcy, pozostają trzy miesiące. Przeczytaj więcej w naszym artykule na ten temat. skonfiskowane prawo jazdy.
Jaka jest różnica między zaprzeczeniem warunkowym i bezwarunkowym?
W przypadku zakazu bezwarunkowego, nie możesz prowadzić pojazdów od razu po odbyciu kary. W przypadku zakazu warunkowego możesz kontynuować prowadzenie pojazdów, o ile będziesz przestrzegać ustalonych warunków w okresie próbnym.
Zgodnie z artykułem 14a holenderskiego kodeksu karnego, sędzia może orzec karę w całości lub w części zawieszoną. Powszechnym połączeniem jest wykonanie części kary bezwarunkowej i części zawieszonej, na przykład sześć miesięcy, z których trzy są zawieszone. Jeśli popełnisz kolejne przestępstwo w okresie próby, sędzia może nakazać wykonanie części kary zawieszonej.
Kto orzeka zakaz prowadzenia pojazdów: sędzia czy prokuratura?
Sędzia sądu karnego może orzec pozbawienie praw do maksymalnie sześciomiesięcznego okresu karnego. Prokurator może orzec pozbawienie praw na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, w drodze postanowienia karnego zgodnie z art. 257a § 2 pkt e Kodeksu postępowania karnego.
Zanim Prokuratura wyda nakaz karny w trybie doraźnym z zakazem prowadzenia pojazdów, prokurator musi Cię wysłuchać. Dyrektywa Prokuratury w sprawie nakazów karnych w trybie doraźnym stanowi, że tego przesłuchania nie można uchylić, nawet za Twoją zgodą. Podczas tego przesłuchania możesz skorzystać z pomocy prawnika.
Jeśli nie zgadzasz się z nakazem zapłaty w trybie doraźnym, możesz wnieść sprzeciw w ciągu czternastu dni zgodnie z art. 257e Kodeksu postępowania karnego. Sprawa zostanie wówczas rozpatrzona przez sąd karny. Wynik tego postępowania może być korzystniejszy, ale i mniej korzystny. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszym artykule na temat… nakaz karny w sprawach drogowych.
Kiedy zakaz prowadzenia pojazdów wchodzi w życie?
Zgodnie z obowiązującym prawem, zakaz prowadzenia pojazdów jest egzekwowany dopiero po uprawomocnieniu się wyroku lub nakazu karnego. W przypadku odwołania wykonanie wyroku ulega opóźnieniu.
To może się zmienić. Ustawa o usprawnieniu zwalczania prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu (dokumenty parlamentarne 36586) umożliwia między innymi sędziemu nadanie zakazowi prowadzenia pojazdów natychmiastowej wykonalności. Izba Reprezentantów przyjęła tę propozycję 27 października 2026 r.; Senat nadal ją rozpatruje, a data wejścia w życie nie została jeszcze ustalona.
Co się stanie, jeśli będę prowadzić pojazd pomimo zakazu prowadzenia pojazdów?
Jazda samochodem w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów jest zabroniona na mocy artykułu 9 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. (WVW 1994), jeśli wiesz lub powinieneś rozsądnie wiedzieć, że zakaz obowiązuje. Jest to przestępstwo zagrożone karą do trzech miesięcy pozbawienia wolności lub grzywną trzeciej kategorii (art. 176 WVW 1994).
Prokuratura Generalna uznaje prowadzenie pojazdu pomimo zakazu prowadzenia pojazdów za poważne wykroczenie drogowe. Co więcej, możesz otrzymać nowy zakaz, ponieważ artykuł 9 znajduje się na liście artykułu 179, ust. 1 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. (DBR). Jazda samochodem, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane lub uznane za nieważne przez CBR, również podlega artykułowi 9 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. Osoby nieposiadające ważnego prawa jazdy mogą dowiedzieć się więcej w naszym artykule na ten temat. jazda bez prawa jazdy.
Jaki jest związek zakazu prowadzenia pojazdów z przepisami CBR?
Prawo karne i administracyjne funkcjonują równolegle. Po popełnieniu poważnego przestępstwa policja często zgłasza również sprawę do CBR zgodnie z artykułem 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r., który może zarządzić szkolenie lub egzamin niezależnie od postępowania karnego.
W związku z tym możesz otrzymać zakaz prowadzenia pojazdów od sądu wraz z decyzją edukacyjną lub oceną przydatności do prowadzenia pojazdów przez CBR. Jeśli nie zastosujesz się do tej decyzji, CBR unieważni Twoje prawo jazdy zgodnie z artykułem 132 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r. W związku z tym, po upływie okresu zakazu, będziesz mógł ponownie prowadzić pojazdy dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii CBR.
Ponadto, w artykule 123b Ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. przewidziano program recydywy za jazdę pod wpływem alkoholu. Jeśli w ciągu pięciu lat zostaniesz dwukrotnie nieodwołalnie skazany za jazdę pod wpływem alkoholu, z poziomem alkoholu we krwi powyżej 1,3 promila za drugim razem, Twoje prawo jazdy traci ważność z mocy prawa. Musisz wówczas ponownie przystąpić do egzaminu na prawo jazdy.
Co możemy dla Ciebie zrobić w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów?
- Oceniamy, czy zaproponowana lub żądana przez Prokuraturę dyskwalifikacja jest zgodna ze stanem faktycznym i wytycznymi Prokuratury.
- Przygotowujemy Cię do rozprawy przed Prokuratorem Generalnym i asystujemy Ci w jej trakcie.
- Oceniamy, czy sprzeciw od nakazu karnego jest zasadny i sporządzamy jego treść.
- Wnosimy przed sędzią o wydanie warunkowego lub krótszego zakazu, biorąc pod uwagę Twoje osobiste okoliczności, takie jak praca i opieka.
- Sprawdzamy czy okres poboru i potrącenia został naliczony prawidłowo.
- Dostosowujemy sprawę karną do trwającego postępowania CBR.
Streszczenie
- Zakaz prowadzenia pojazdów jest karą, której maksymalny wymiar określa artykuł 179 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. (zwykle pięć lub dwa lata, dziesięć lub cztery lata w przypadku recydywy).
- Prokuratura może orzec karę zakazu prowadzenia pojazdów na okres do sześciu miesięcy w drodze postanowienia (art. 257a Kodeksu postępowania karnego); sędzia może orzec karę dłuższą.
- Czas, na który Twoje prawo jazdy było zatrzymane lub skonfiskowane, zostanie odliczony od kary dyskwalifikacji.
- Jazda samochodem pomimo utraty uprawnień jest przestępstwem (art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1994 r.).
- Środki CBR są niezależne od zakazu i mogą być stosowane dodatkowo.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów
Czy mogę jeździć skuterem lub motorowerem, mimo że mam zakaz prowadzenia pojazdów?
Nie. Zakaz dotyczy wszystkich pojazdów mechanicznych, a motorower lub lekki motorower jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu art. 1 ustawy z 1994 r. o ruchu drogowym.
Czy mogę otrzymać zakaz prowadzenia pojazdów za mandat wydany przez CJIB?
Nie dotyczy to zwykłego mandatu drogowego na podstawie ustawy Muldera, takiego jak za korzystanie z telefonu komórkowego podczas jazdy. Zakaz prowadzenia pojazdów może nastąpić jedynie na mocy nakazu karnego wydanego przez prokuraturę lub orzeczenia sądu karnego.
Czy wyrok nakazowy wlicza się do przepisów o recydywie?
Tak. Zgodnie z artykułem 179, paragrafem 9 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r., nakaz karny jest równoważny ze skazaniem na potrzeby tego artykułu.
Czy holenderski zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje również, jeśli posiadam zagraniczne prawo jazdy?
Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w Holandii uniemożliwia prowadzenie pojazdów mechanicznych, niezależnie od rodzaju posiadanego prawa jazdy. Zgodnie z artykułem 179 ust. 8 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r., zagraniczne prawo jazdy również wlicza się do okresu konfiskaty, jeśli mieszkasz w Holandii.
Masz pytania dotyczące Twojej sprawy?
Wyślij nam e-mail z kilkoma zdaniami wyjaśniającymi, czego dotyczy Twoje pytanie, za pośrednictwem info@lawandmore.nlPoinformujemy Cię, czy możemy Ci pomóc i jakie są dalsze kroki.
Niniejszy artykuł zawiera ogólne informacje i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji.
